Teknopedi - Bilgisayar Bakımı

Bilgisayar Bakımı

Bilgisayarlar insanoğlunun yaptığı en karmaşık aletlerden biridir ve belki de bu yüzden diğer elektronik aletlere göre daha fazla bakıma gereksinmesi vardır. Aslında bilgisayar bakımı o kadar zor bir iş değil. Bilgisayarınızın güç aldığı elektrik voltajını takip etmeli, içerisine toz girmesini önlemeye çalışmalı veya üzerine bir sıvı dökmemeye dikkat etmelisiniz. Bazı basit fakat etkili önlemlerle bilgisayarınızı koruyarak yıllarca sorunsuz bir biçimde kullanabilirsiniz.

Bilgisayar Masasından Başlayalım
Masa alırken basit ve hafif modelleri değil pahalı olsalar da ağır ve ergonomik (insan vücuduna uygun) masaları tercih edin. Bilgisayarın bütün parçalarının, özellikle sabitdiskin bulunduğu kasanın, masa üzerinde sağlam ve dengeli durmasını sağlayın. Kullanım sırasında bilgisayarın parçaları özellikle kasa sallanırsa sabitdiskinizde ve kullandığınız CD veya DVD'lerde hasar oluşabilir. Bu da önemli verilerinizi kaybetmenize neden olacaktır.

Monitörler
Özellikle LCD monitörler üzerinde sabit bir görüntünün kalmasına izin vermeyin. Bunun yanında LCD monitör üzerindeki piksellerin uzun süreler boyunca renk göstermesi ekran ömrünü kısaltacaktır. Bunu engellemek için kullanmadığınız zaman monitörünüzü kapatabilir veya siyah renkli bir ekran koruyucu kullanabilirsiniz. Monitörün üzerine özellikle çalışırken bir örtü örtmeyin ve etrafının yeteri kadar havadar olmasını sağlayın.

Toz, güneş ışığı ve kahve!
İşte bilgisayar düşmanlarının en sık görülenleri bunlar olmalı. Bilgisayarların kasasında genellikle bir fan (pervane) olur ve bu bilgisayar içindeki parçaların özellikle işlemcinin fazla ısınmasını engeller. Bu fanın çalışması da özellikle tozlu ortamlarda tozun bilgisayar kasası içine girmesine neden olur. Bilgisayar parçaları üzerinde olan statik elektrik de bu tozların içeride kalmasını sağlar. Bu toz tabakası giderek kalınlaşarak bilgisayarınızın ısınmasına hatta devrelerinin yanmasına neden olabilir.

Tozların içeriye girmesini önlemek için öncelikli olarak bilgisayarınızın kasasını yere koymayın. Bu özellikle işyerlerinde yaygın olarak görülen bir davranış ve işyerleri de zaten çok tozlu olduğundan bilgisayarın ömrü çok kısalacaktır. Tozların bilgisayarın bulunduğu çevrede uçuşmasını engellemek için odada pencereleri olabildiği kadar kapalı tutmaya çalışın. Özellikle masaüstü sistemler kapalıyken üzerine bir koruyucu örtü koyabilirsiniz. Bilgisayarınızı tozlardan temizlemek için hava üfleyen elektrik süpürgeleri kullanmalısınız. Bunun için bilgisayar kasası üzerindeki kapak(lar) vidaları sökülerek açılmalıdır. Bu sırada bilgisayarınız kapalı fakat fişi prize takılı olmalıdır.

Tahmin edebileceğiniz gibi bilgisayar üzerine güneş ışığı düşerse çok ısınmasına neden olacaktır. Aslında doğrudan güneş ışığı altında bilgisayarla çalışmak göz sağlığınız için de zararlıdır. Bu nedenlerle bilgisayarınız pencerelerden ve doğrudan gelen güneş ışığından uzakta bulunmalıdırlar. Bunun dışında bilgisayarı kalorifer peteklerinden de uzak tutun ve kasanın arkasını duvara yaslamayın.

Yazı aşağıda devam ediyor...

Yazının devamı

Acil Durum: Sıvı Dökülmesi
Bilgisayarınızın üzerine bir sıvı dökülürse hemen güç düğmesine basarak kapatmalısınız. Hatta bilgisayarınızın güç kablosunu da prizden çıkarmalısınız. Dizüstü bilgisayar kullanıyorsanız ayrıca pili de çıkarmanız gereklidir. Daha sonra bir kağıt havlu ile dışarıdaki ve ulaşabildiğiniz kadarıyla aralardaki sıvıları temizlemeye çalışın. Klavyeyi veya bilgisayarınızı kesinlikle kaldırmayın ya da ters çevirmeyin, bu içerideki sıvının daha çok dağılmasına neden olabilir. Bundan sonra sabırla bilgisayarın kurumasını bekleyin ve bundan emin olduktan sonra yapabiliyorsanız bilgisayarın ıslanmış olabilecek parçalarını örneğin klavyesini veya kasayı sökün ve iyice temizleyin. Ya da en iyisi bilgisayarınızı kuru haldeyken tekrar açmadan bir yetkili servise götürün. Özellikle çeşme suyu gibi yarı iletken sıvıların dökülmesi bilgisayarınızın devrelerinin yanmasına ve önemli verilerinizi kaybetmenize neden olabilir.

Elektrik Kesilmeleri
Türkiye koşullarında biliyorsunuz bilgisayarınız çalışırken aniden elektrik kesilmeleri veya voltaj değişiklikleri olabilir. Bu kesilmeler sırasında kaydetmediğiniz belgeleriniz kaybedebileceğiniz gibi bilgisayarınızın programları, harddiski veya monitörü zarar görebilir. Elektrik kesilmelerinden etkilenmemek için en iyi çözüm bir kesintisiz güç kaynağı (kısaca KGK veya UPS) kullanmak olacaktır. Bu araç bilgisayarınızı yüksek veya düşük voltajdan koruyabildiği gibi gücüne göre belli bir süre bilgisayarınızın çalışmasını da sağlayacaktır. Bu süre içinde bilgisayarda yaptığınız işi bitirme ve kaydetme şansınız olacaktır.

KGK kullanmak sizin için zor olacaksa, bunun yerini tam olarak tutmasa da, ani voltaj yükselmelerinden ve parazitlerden (gürültü) koruyan basit voltaj regülatörlerini (Surge Protector) kullanabilirsiniz. Herhangi bir teknomarketten alabileceğiniz bu basit ve ucuz regülatörler bilgisayarınızın güç kablosundaki voltajın yanında, telefon ve varsa TV anten girişini de süzebilir. Bunlar bilgisayarınızı kapattıktan sonra monitör dahil her parçanın elektriğini kesmeniz konusunda da işe yarayacaktır. Bu araçlar bilgisayarınızı yıldırım gibi ani voltaj yüklenmelerinden koruduğu gibi az da olsa enerji tasarrufu yapmanızı sağlayacaktır.