Teknopedi - Piksel Hatası

Piksel Hatası

LCD ekranların yaygınlaşması ile piksel hatası denilen yeni bir sorunu daha sık duymaya başladık. Biliyorsunuz LCD ekranlar üzerindeki görüntü bilgisi taşıyan en küçük noktaya piksel denir. Bilgisayarın ekran kartından gelen düşük voltajlı elektrik akımları LCD ekran arkasında dizilmiş transistörlerin yardımıyla ekran üzerindeki piksellerde bir renk oluşmasını sağlar. Monitör üzerinde gördüğümüz görüntüler çıplak gözle zorlukla görünen bu piksellerin yarattığı renk bilgilerinin birleşmesinden oluşur. Her piksel ise içinde üç rengi taşıyan noktalardan oluşur. Örneğin 1024x768 çözünürlükteki bir LCD monitörde bu iki sayının çarpımı kadar yani 786.432 piksel vardır. Her piksel içinde bulunan üç renk bilgisi veren alt pikselleri de hesaba katarsak bu monitör üzerinde 2.359.296 renk noktası olduğu ortaya çıkar.

Gördüğünüz gibi LCD ekranlar oldukça karmaşık ve hassas bir sistemle görüntü oluşturur. LCD monitörlerin üretimi sırasında oluşan hatalar nedeniyle bu hassas sistemde bozukluk olabilir. Gerçekte elektronik veya başka sınıftaki ürünlerin üretimi sırasında bir hata oluşursa bu ürün satışa sunulmaz. LCD üretimi ise masraflı ve zahmetli bir iştir, bu nedenle çoğu üretici küçük hatalar yüzünden ürünü çöpe atmaz. Bu nedenle tüketici olarak bizler bazen üzerindeki piksellerde renk bozuklukları bulunan bir monitör sahibi oluruz. Bu sorunu sadece bilgisayar monitörlerinde değil, dizüstü bilgisayar ekranlarında, LCD televizyonlarda ve dijital fotoğraf makinelerinin sensörleri veya LCD ekranlarında da görebiliriz.

Piksel Hatası Türleri
LCD ekranlar üzerinde pikseller içindeki renkler transistörlerin yarattığı akımlar tarafından oluşturulurlar. Daha önce anlattığımız gibi bu transistörler bozuksa veya iletim yoksa piksel hatası oluşur. Bu bozukluklar ekran üzerinde beyaz, siyah veya renkli pikseller olarak görülecektir. Beyaz ve siyah pikseller ölü (İng. Dead) piksel, renkli pikseller ise takılı (İng. Stuck) piksel olarak adlandırılır. Bunlar ekranın herhangi bir yerinde olabilir ve küçük bir nokta biçiminde de olsa gözü rahatsız edecektir.


Üç tür piksel hatasını birlikte görüyorsunuz. Birinci olarak takılı piksel (stuck pixel) denilen durumda hatalı pikselde sadece bir renk görünür. Diğer iki piksel hatası türü ölü piksel (dead pixel) denilen durumdur ve beyaz veya siyah renkli olabilir.

Piksel hataları bilgisayar monitörünüzde veya LCD televizyonunuzda sadece bir renkten oluşan görüntüler izlerken gözünüze çarpabilir. Piksel hatası ekranın her yerinde olabilir, bu yüzden bu tek renkli görüntüleri tam ekran olarak izlemelisiniz. Fotoğraf makinesi alırken gölgeli karanlık bir yerin ve aydınlık bir odada tavanın veya gökyüzünün fotoğrafını çekerek piksel hatasını araştırabilirsiniz. Piksel hatalarını satıcıda tespit ederseniz birçok sıkıntıdan kurtulacaksınız.

Yazı aşağıda devam ediyor...

Yazının devamı

Eğer satın aldığınız ve eve getirdiğiniz bir üründe bu sorun varsa ilk olarak ürün satıcısı veya üreticisi ile konuşmalısınız. Bazı üreticiler ve yetkili satıcılar ekran üzerinde tek bir hatalı piksel olsa da ürünü değiştirmeyi kabul edebilirler. Bu durumda üzülmeye veya sorunu çözmek için uğraşmaya gerek kalmaz. Fakat çoğu üretici hatalı piksellerin yerine ve sayısına göre değişimi kabul etmez. Bu durumda sizin de bu hata ile birlikte yaşamaya çalışmaktan başka bir seçeneğiniz kalmamış olur. Aslında piksel hatası zararsızdır, çoğunlukla sayısı artmaz ve ekran kartının veya monitördeki bir kalite bozukluğunun belirtisi değildir.

Piksel hatası özellikle dijital fotoğraf makinelerinin sensörlerinde olduğu zaman sorun yaratır. Bu durumda her çektiğiniz fotoğrafta bazen dikkat çekmeyen fakat çoğu kez etraftan farklı renkte bir nokta olarak görülen piksel göreceksiniz. Bu sorunun tek çözümü önemli bulduğunuz her fotoğraf üzerinde bu noktayı çevredeki renklere uygun olarak silmek olacaktır. LCD televizyonlarda ekran sert ve koruyucu bir madde ile kaplıdır ve aşağıda anlatacağımız yöntemleri uygulamanız olanaklı değildir. Monitörlerde ise aşağıda anlatacağımız bazı yöntemlerle sadece takılı pikselleri düzeltme şansınız olabilir. Uygun bir biçimde yaparsanız zararı olmayacak bu yöntemleri denemenizi öneriyorum. Yine de uyarıyorum monitörünüze zarar verebilirsiniz, bu yöntemleri kendinizi rahat hissetmiyorsanız denemeyin.

Yazılımlarla Çözüm
Takılı pikseller hızlı bir biçimde değişen renk bombardımanına tutulursa düzelebilirler. Bunun için internette bulabileceğiniz "JScreenFix" ve "DPT (Dead Pixel Tester)" isimli yazılımları kullanabilirsiniz. Bu yazılımların kullanımı ile ilgili ayrıntılı bilgileri aynı sayfalarda okuyacaksınız, bunların monitörünüze zarar vermesi olanaksızdır.

Baskı Yöntemi
1. Monitörünüzü kapatın.
2. Ucu küçük fakat sivri olmayan bir alet bulun. Örneğin kontrol kalemi, PDA işaret çubuğu veya mürekkebi bitmiş bir tükenmez kalem bu işi görebilir.
3. Bu aletin ucuna nemli, yumuşak ve ince bir kumaş sarın, bunun için gözlük temizleme bezi kullanabilirsiniz.
4. Üzeri nemli kumaş sarılı aletin ucunu tam hatalı piksel üzerine dokundurun ve biraz baskı uygulayın.
5. Monitörünüzü açın ve aleti uzaklaştırın. Yöntem başarılı olduysa hatalı piksel kaybolacaktır.

Vurma Yöntemi
1. Monitörünüzü açın ve siyah renkli bir imaj dosyasını hatalı piksel üzerine getirin.
2. Yuvarlak tepeli bir kalem bulun, bununla tam hatalı piksel üzerine hafifçe vurun. Bu sırada etraftaki piksellerde hafif bir renk değişimi göreceksiniz bu doğru biçimde vurduğunuz anlamına gelir.
3. Bu biçimde 5-10 kez vurun, takılı piksel kaybolacaktır.
4. Son olarak beyaz renkli bir imaj dosyasıyla vurduğunuz bölgeyi kontrol edin başka piksellerde değişiklik olmadığına emin olun.

Daha önce yaptığımız uyarıyı tekrarlarsak bu yöntemleri uygularken aşırı kuvvet kullanmanız monitörünüze zarar verebilir. Bu yöntemlerin başarısı garantili değil ama denemeye değer.

İlgili Sayfalar
Yazılım Arşivi