Teknopedi - En Zor Duruma Hazırlıklı Olun

En Zor Duruma Hazırlıklı Olun

Belki de bir biçimde duymuşsunuzdur, bilgisayardan anlayan bir arkadaşınız "bilgisayarımda hiçbir şey çalışmıyordu sistem disketiyle açtım önemli verileri yedekledim sonra Windows'u yeniden yükledim" demiş ve siz bu işlerin nasil yapıldığını bir türlü kavrayamamış olabilirsiniz. Evet bazen bilgisayarınızın çeşitli nedenlerden dolayı bozulduğu, hatta Windows'un hiç çalışmadığı durumlar olabilir. Böyle durumlarda çaresiz değilsiniz. verilerinizi yedekleyebilir, işletim sisteminizi yeniden yükleyebilirsiniz. Peki bunları nasıl yapacaksınız? Ìşte bu yazımızın konusu da bu.

Böyle bir felaket senaryosu şöyle olabilir: Bilgisayarınıza yeni bir program yüklersiniz ve sonra beğenmeyip silersiniz. Bilgisayarınızda ya hemen ya da ilk kapanıp açılışından sonra sorunlar başlar, eski programın kaldırılması sırasında bazı önemli dosyalar silinmiş olduğu ortaya çıkar. Bir diğer senaryoda da yanlışlıkla önemli dosyaları silersiniz ve bilgisayarınızda sorunlar başlar. Hatta sorunlar o kadar fazladır ki bilgisayar hiç açılmaz ve klavye veya fareyle herhangi bir işlem yapamazsınız. Bu durumda ne yapacaksınız? Bilgisayarınızda önemli bilgilerinizden vazgeçecek misiniz? Bu önemli bilgileriniz arasında muhasebe kayıtları, hasta kayıtları veya telefon numaraları gibi aynı zamanda yerine konulması olanaksız ya da maddi kayba uğrayacağınız bilgiler olabilir. Böyle durumlarda elinizde doğru araçlar ve bilgiler varsa çaresiz değilsiniz.

Sistem Disketi Nedir?
Bilgisayar karmaşık bir alet olsa da basit işlemleri yapacak biçimde çalışabilmesi oldukça kolay. Zaten üreticiler bilgisayarlarda acil durumlarda çözüm olabilecek bazı çıkış yolları yaratmışlardır. Bu yöntemleri kullanarak bilgisayarınız çalışmadığında sorunları çözemezseniz bile zarara uğramaktan kurtulabilirsiniz. Bu kurtarma işlemlerı için ilk aracımız sistem disketidir. Bîliyorsunuz bilgisayarınız açılırken önce disket sürücüsünü kontrol eder. Bunu disket sürücüsünün ışığının yanmasından ve ses çıkarmasından anlayabilirsiniz. Sistem disketi bilgisayarınız açılırken sürücü içindeyse disket içindeki bilgiler okunacaktır. Sistem disketi içindeki dosyalar bilgisayarınızın açılması ile RAM üzerine yüklenir ve bilgisayarın önemli parçaları çalışmaya başlar. Böylece klavye, disket sürücü, hard disk ve monitörünüz belli sınırlar içinde kullanılabilir duruma gelir.

Sistem Disketi Nasıl Yapılır?
Gerçekte sistem disketi hazırlamak çok kolay. Fakat bu işlemi bilgisayarınız sağlam durumda iken yapmalısınız. Bilgisayarınız çalışamaz durumda ise tercihan aynı işletim sistemini kullanan başka bir bilgisayarı kullanabilirsiniz. Boş ve kullanılmamış bir disketi yazma korumasının açık olduğundan emin olduktan sonra sürücüye yerleştirin. Bundan sonra "Windows Gezgini" veya "Bilgisayarım" pencerelerini açarak disket sürücüsü üzerinde farenizin sağ tuşu ile menüyü açın. Bu sırada aşağıdaki gibi bir menü göreceksiniz.

Bu menüde "MS-DOS başlangıç disketi oluştur" seçeneğini kullanarak kolayca sistem disketi yaratabilirsiniz. Bundan sonra bir işiniz daha kalıyor. Bu disket içine eğer kullanmayı düşünüyorsanız hard diskleri ve disketleri tamamen silerek dosya sistemini yeniden düzenleyen "format.com" programını kaydetmelisiniz. Bu programı Windows!un sistem klasörü içinde bulabilirsiniz. Bu dosyanın yerini bulmak için Windows'un arama fonksiyonunu kullanabilirsiniz. Bunun yanında disketiniz içine basit ve DOS'ta çalışan bir dosya yöneticisi kaydetmeniz oldukça kullanışlı olacaktir. Bu tip programları internette kolaylıkla bulabilirsiniz. Bu iş için internette program arama ve bilgisayarınıza yükleme önerilerimiz için program yükleme sayfamıza bakabilirsiniz. Bilgisayarınız şu anda çalışır durumda ise hemen bir sistem disketi hazırlayın. Windows 98 veya XP kullanıyorsanız sistem disketinize CDROM sürücüsü kopyalama seçeneğini kullanarak sistem disketinizi güçlendirebilirsiniz. Yanlışlıkla üzerine yazmayı engellemek için sistem disketi yaptıktan sonra üzerindeki yazma korumasını açmalısınız.

Yazı aşağıda devam ediyor...

Yazının devamı

Sistem Disketinin Hünerleri
Evet şimdi elinizde abartı değil bir disket içine sıkıştırılmış bir işletim sistemi tutuyorsunuz. Eğer sistem disketi içine önerdiğimiz gibi bir dosya yöneticisi de eklediyseniz bilgisayarınızda sadece bu disketi kullanarak birçok işlem yapabilirsiniz. Belki burada biraz zorlanabilirsiniz çünkü eski DOS'ta bulunan komutları kullanmalısınız. Bu komutları birçok kişi hala anımsar ama burada kısa bir liste yapmamız iyi olur. Bîrinci komut aşağıdaki gibi yazılır ve üzerinde çalışmak istediğiniz sürücüyü değiştirmek için kullanılır.

A:\>C:_ [ENTER]
C:\>_

Burada ulaşmak istediğiniz sürücü için kullanılan harfi yazabilirsiniz. Böylece harddisk ve disket sürücü arasında kolaylıkla geçiş yapabilirsiniz. Windows 98 ve XP'de sistem disketi hazırlarken CD sürücüsünü okumakta kullanılacak dosyaları da eklediyseniz CDROM'unuza da ulaşmanız olanaklı olur. Bir sürücü üzerindeki dosyaları listelemek isterseniz aşağıdaki komutu kullanmalısınız. (DOS'da bazı harflerde değişiklik olduğu için büyük harfler kullanmak bir gelenektir.)

C:\>DIR_ [ENTER]

DIR komutu Ingilizcedeki "directory" sözcüğünün kısaltılmasıdır. Bu komutla sürücü içindeki dosyalar ve klasörlerin bir listesini elde edersiniz. Eğer liste çok uzunsa bu komuta sayfalar halinde görmek için "P" (Page), yanyana görmek için "W" (Wide) parametresini (ek komut) aşağıdaki gibi kullanabilirsiniz.

C:\>DIR/W_ veya /P [ENTER]

Evet böylece istediğiniz sürücü içindeki dosyaları ve klasörleri listeleyeceksiniz. Bu listede gördüğünüz herhangi bir klasöre örneğin Windows klasörüne gitmek için aşağıdaki komutu kullanırsınız. Bu arada Türkçe karakterleri kullanamayacağınızı anımsatmam gerek. En iyisi ekranda dizin ismi olarak ne görüyorsanız aynısını yazmaya çalışın. Bazen uzun dizin ve dosya isimleri "~1 veya ~2 vs." ile kısaltılmış olabilir. Bu işareti klavyenizin "Alt Gr" tuşuna basılı tutarken "Ü" tuşuna bastıktan sonra "1" tuşuna basarak elde edebilirsiniz.

C:\>CD WINDOWS [ENTER] C:\WINDOWS>_

Tahmin edersiniz herhangi bir klasör içindeki dosya veya klasör isimleri için yine DIR komutu kullanabilirsiniz. Böylece dosyaları görünce yazımızın başında sözünü ettiğimiz gibi bazı dosyaları yedeklemek kolaylaşmış olacaktır. Dosyaları kopyalamak için aşağıdaki komutu kullanmak gereklidir.

C:\YAZILAR>COPY *.doc A:_ [ENTER]

Biraz karışık bir komut değil mi? Önce yukarıda anlattığımız gibi C sürücüsündeki YAZILAR klasörüne gittik. Burada bulunan dökümanları kopyalamak istiyoruz diyelim. Bunun için COPY komutunu kullanırız, dosyaların ismini belirtmek için ise yukarıda olduğu gibi "*.doc" gibi bir kısaltma kullanabiliriz. Burada yıldız işareti "herhangi bir isim" anlamına gelir. Noktadan sonra "doc" ekini kullanmamız ise dosya ismi eki böyle olan bütün dosyalar anlamına gelir. Son olarak bir boşluk bıraktıktan sonra dosyaların gideceği yeri gösteriyoruz. Burada dosyaları diskete kopyalamayı seçtik, fakat bunun için sistem disketini çıkartıp boş bir disket takmayı unutmayın. Sistem disketini bilgisayarda disket sürücüsüne yerleştirip çalıştırdığınızda gerekli dosyalar belleğe aktarılır. Böylece sistem disketini çıkarsanız bile bilgisayarınızı kapatıncaya kadar çalışmaya devam edebilirsiniz.

Evet ama...
Bir sistem disketi yaratıp bununla bazı işlemler yapmak böyle oluyor. Fakat günümüzde bilgisayarlar ve yazılımlar çok gelişti. Dosyalar ise bazen bir diskete sığmayacak kadar büyük olabiliyor. Hatta bazı bilgisayarlarda disket sürücü artık bulunmamakta. Bu nedenle verileri yedeklemek veya zor durumlarda kurtarmak için başka yöntemler kullanmak daha uygun olacaktır. Verilerinizi bilgisayarınızda herhangi bir sorun ortaya çıkmadan düzenli olarak yedeklerseniz zor durumda kalmamış olursunuz. Günümüz teknolojisi ile tekrar yazılabilir CDROM, USB bellekler veya harici diskler gibi veri depolama araçları kullanabilirsiniz.