Teknopedi - Birincil Piller

Birincil Piller

Birincil piller bir kez kullanılır yani bittikleri zaman atılırlar. Tarihte ilk üretilen piller bu sınıfa giriyordu. Bu piller sayesinde teknolojinin olanakları, örneğin radyo yayınları, dünyanın en uzak köşelerine ulaşmış oldu. Gelişen teknoloji ile giderek daha güçlü ve kullanışlı pillerin üretimi yapıldı. Aşağıda bu pillerin en sık kullanılan çeşitlerini biraz anlatacağız.

	Bölüm Seçimi:

Çinko Karbon Pili (Standard Karbon, Leclanche Pili)
Bunlar 1860 yılında Fransız Georges Leclanche tarafından üretilmiş ve ticari olarak başarılı olmuş ilk pildi. Bu pilde çinkodan yapılmış bir kutu hem negatif elektrot görevi görür hemde yarı sıvı elektroliti korur. Karbon olan pozitif elektrot ise bu elektrolit içindedir. Bu pillerin yapısı basittir ve ucuzdurlar fakat kapasiteleri zayıftır. Kalem pil (AA) tipinde olanlardan 500-1000 mAh güç alınabilir. Zaman içinde kendiliğinden boşalması çok az orandadır. Bu pillerin piyasada "heavy duty" veya "ultra" olarak adlandırılan güçlendirilmiş tipleri de vardır fakat bunların da gücü çok farklı değildir.

Sonuçta standard piller çok güç gereken pilli araçlarda kullanılmazlar. Tekrar sarj edilemezler, bunun yanında özel bir yöntemle yokedilmeleri gerekmez. Fakat dikkatli olunmazsa, özellikle ömürlerinin sonuna doğru içindeki elektroliti pil dışına akabilir ve korozif etkisi nedeniyle içinde bulunduğu araca zarar verebilir. Dezavantajları nedeniyle zorunluluk halleri dışında bu pilleri kullanmanızı önermiyoruz. Bu piller yüksek güç gerektiren fotoğraf makinesi, maket araba veya taşınabilir müzik seti gibi araçlarda kullanılmaz.

Alkalin Pil
ALKALİN PİL

Elektrotlar çinko ve manganez oksittir, elektrolit ise baziktir. Bu piller alkalin (bazik) ismini de buradan alır. Bu günlerde piyasada kolayca ve eskiye göre daha ucuz olarak bulunmaktadır. Bu piller oldukça güçlüdürler. Bu pillerin değişik markalardaki güçleri çoğu zaman birbirine benzer. Alkalin pillerin daha fazla güç sağlayan tipleri de vardır. Bunlar fotoğraf makinesi veya oyuncaklar gibi yüksek güç gerektiren araçlarda kullanılırlar. Kalem pil olarak normal tipleri 2400 mAh güç üretirler. Kullanılmadan beklendiğinde kendiliğinden boşalma hızı oldukça düşüktür. Bu tip pillerde genellikle son kullanma tarihi pilin üzerinde yazılıdır. Buradan da görebileceğiniz gibi bu piller rahatlıkla yedi yıl rafta bekleyebilir. Bu süreyi daha sağlıklı bir biçimde geçirmek istiyorsanız pilleri buzdolabında saklayabilirsiniz.

Alkalin piller tekrar şarj edilemezler, fakat tekrar şarj edilebilen alkalin piller de üretilmektedir. Fakat ne tipte olursa olsun alkalin pillerin tekrar şarj edilmeleri ile verimli bir kullanım sağlanamaz.

Eskiden alkalin pillerin içlerinde civa bulunuyordu, fakat daha sonra pillerde civa kullanımı yasaklandı. Eski tarihlerde üretilmiş civa içeren pilleri bittikleri zaman çöpe atmayın, bunları belediyelerin veya satıcı kuruluşların kurduğu geri dönüşüm sistemlerine vermelisiniz. Civa içermeyen pilleri ise normal çöpe atabilirsiniz. Piller üzerinde civa içeriği olmadığı örneğin "%0 Mercury-Cadmium" yazısıyla belirtilir.

Yazı aşağıda devam ediyor...

Yazının devamı

Lityum Pil

Pozitif elektrot manganez oksit, negatif elektrot ise lityumdan elektrolit ise propilen içinde çözündürülmüş lityum perklorattan oluşur. Bir lityum pil biriminde 3 volt potansiyel sağlanır ve bu potansiyel pilin ömrü boyunca yaklaşık sabit kalır. Yapısında bulunan maddelerin hafif olmaları nedeniyle bu piller oldukça hafiftirler. Bunun yanında kullanılmadığı zamanlarda kendiliğinden boşalması son derece az orandadır ve pratikte kullanılmadan on yıl boyunca bekletilebilir. Düşük ortam sıcaklıklarında diğer pil türlerine göre daha sorunsuz biçimde çalışır. Bu piller yüksek enerji sağladıklarından fotoğraf makinesi ve flaşlar gibi güç gerektiren araçlarda kullanılırlar.

Bu pillerin ismini şarj edilebilen Lityum-İyon (Li-Ion) pillerle karıştırmamalısınız. Lityum piller şarj edilemezler hatta şarj edilmeye çalışırsanız patlayabilir. Bu konuda lityum piller diğer pil türlerine göre çok daha tehlikelidirler.

Lityum piller yüksek güçleri ve dayanıklı olmaları açısından avantajları varsa da oldukça pahalıya satıldıklarından giderek daha az kullanılmaktadırlar. Bu piller yangın alarmları gibi uzun süre enerji gerektiren düşük güçlü araçlar için ideal olacaktır.