Evde Çevreci Olmak

Günümüzde artan dünya nüfusu ve kaynakların giderek artan biçimde tüketilmesi insanların ve diğer canlıların yaşamlarını değiştirecek hatta tehlikeye sokacak boyutlara geldi. Bugünlerde doğada ya da kentlerde yeşil alanlar giderek daha kirlenmekte ve azalmakta. Gazetelerde türü tükenen canlıları okumak sıradan olmaya başladı. Denizler ve ırmaklar da kirlilikten kendilerine düşen payı almakta, artık bir gölde balık yaşaması şaşırtıcı olarak görülmekte.

Her şey bu kadar kötü mü? Karamsar olmak için sayısız neden var. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde her gün çevre felaketleri yaşanmakta. Bizim gibi ülkeler yeni fabrikalara, konutlara ve yollara muhtaçlar, bunun yanında bunların yarattığı çevre sorunlarını çözecek maddi kaynaklar yok. Çevre kirliliği sonucunda neler olacağını görmek için ise fazla beklemeye gerek kalmayacak gibi. Biliyorsunuz dünya iklimi giderek daha hızlı bir biçimde değişmeye başladı. Atmosferdeki gazların yarattığı sera etkisi nedeniyle ortaya çıkan küresel ısınma nedeniyle dünyadaki bütün canlıların yaşamı giderek değişmekte.

Yazı aşağıda devam ediyor...

Yazının devamı

Çevre sorunlarının kısa sürede çözümü zor fakat bunun tek yolu doğada eskiden beri var olan denge ve düzenin tekrar sağlanması. Bu çözüm için uluslararası kuruluşlar, ülkeler ve bireylerin birlikte çalışması gerekiyor. Gerçekten de bütün dünyada çok yavaş ve çoğu zaman yetersiz kalan çözüm çalışmaları var. Dünyadaki ülkelerin yöneticileri isteksiz bir biçimde çeşitli toplantılarda değişik kararlar alıyorlar. Birey olarak ise bizim de elimizden gelen önlemler olduğundan biz bireylerden başlayalım. Bu yazıda hepimizin uygulayabileceği doğal yaşamı koruyan önlemleri okuyacaksınız.

Öncelikle Az Enerji Kullanın
Günümüzde enerjiye ulaşmak çok kolaylaştı, artık her evde elektrik var ve elektrik kesintileri yok denecek kadar az. Fakat evlerimizin içine giren elektrik enerjisini üretmek için kullanılan barajlar, kömür veya doğal gaz santralleri hem kuruluşları hem de işletimleri sırasında doğaya zarar verirler. Örneğin doğa için en zararsız olduğu düşünülen barajlar özellikle büyük hacimli su tutuyorlarsa etrafında bulunan doğa parçasının nem oranını ve iklimini değiştirir. Oluşturulan bu büyük su kitlesi hayvanların yuvalarını yok eder, hatta bir ormanı ikiye böler. Bunun yanında barajların bir kullanım ömrü vardır, belli bir süre sonunda ırmağın üst kısımlarından su akımı ile gelen alüvyon barajın içini doldurarak içinde su tutulmasını engeller. Gördüğünüz gibi bir baraj bile doğaya oldukça büyük zararlar verebilir, diğer tür enerji santrallerinin verdiği zararları anlatmaksa gereksiz.

Bu nedenle gereksiz enerji kullanımı tüketimi artırarak yeni enerji santrallerinin kurulmasını bu da çevre sorunlarının büyümesine neden oluyor. Öncelikle evinizde elektrikli veya elektronik araçlarınızı gereksiz çalıştırmayın. Hatta kullanmadığınız araçları açma-kapama düğmelerini kullanarak kapatın. Böylece araç içinde bulunan ışık ve transformatörlerin gereksiz yere enerji tüketmesini engellemiş olursunuz. Bunun için her yerde satılan düğmeli uzatma kablolarını kullanabilirsiniz.

Yazı aşağıda devam ediyor...

Yazının devamı

Evinizde az enerji tüketen araçlar kullanın. Televizyon, buzdolabı veya aydınlatma araçları satın alırken enerji tasarrufu sağlayan modelleri tercih edin. Örneğin aydınlatma için normal ampüller yerine olabildiği kadar düşük güçte floresan lambalar kullanın. Biliyorsunuz normal flamanlı ampüllerin satış fiyatı çok az ama ışık üretimi sırasında kullandıkları elektrik enerjisinin çoğunu ısı enerjisine dönüştürürler. Bu nedenle flamanlı ampüller zaman içinde elektrik faturalarına yansıyan tüketim ile pahalıya geldikleri gibi çabuk bozulurlar. Benzer durum diğer bütün elektrikli araçlar için de geçerli, örneğin kullandığı enerjinin çoğunu ısı olarak dışarı atılan bir buzdolabı da faturaları şişirecektir.

Gereksiz Kağıt Kullanmayın
Kağıt biliyorsunuz çoğunlukla ağaçlardan yapılır ve kullandığınız her yaprak kağıt için dünyanın bir köşesinde ormandan bir ağaç dalı kesilir. Özellikle kaliteli türler için kağıdı beyazlatmak için kimyasal işlemler de gerekir. Sonuçta çöpe giden her kağıt hem ormanların alanının azalmasına hem de doğada zararlı kimyasal maddelerin birikmesine neden olur. Öncelikle okunacak her belgeyi yazıcıdan çıkarıp elinize almak gibi kötü bir alışkanlığınız varsa bunu bırakın. Okunacak yazıları bilgisayar ekranında okumaya alışmaya çalışın.

Gazeteleri veya dergileri, belki gazete yazarları ve satıcıları çok kızacak ama internetten okumaya çalışın. Söylemeye gerek yok artık her gazetenin, derginin ya da haber ajansının internette sitesi ve bunlar gün geçtikçe zenginleşiyor. Saklamak istediğiniz sayfaları yazıcıdan çıkarmayın, bunun yerine tarayıcıların kaydetme işlevlerini kullanarak bilgisayarınıza kaydedin veya en azından sayfanın adresini bir yerde saklayın. Belki bunun için en güzel çözüm bütün web sayfasını grafikler ve yazılarla birlikte "pdf" dosyasına dönüştürmek. Bu özellik Apple bilgisayarlarda kullanılan Mac OS işletim sisteminde var, Windows için ise bu işte kullanılacak çok sayıda ücretsiz yazılımı internette bulabilirsiniz.

Çöplerinizi Ayrıştırın
Günümüzde bütün modern kentlerde çöpler sınıflara ayrılıp yeniden kullanıma sokuluyor veya gerekli olduğu biçimde yok ediliyor. Böylece atılması gereken çöplerin hacmi azaldığı gibi yeniden kullanıma sokulan çöp sayesinde ekonomik kazanç oluyor. Bildiğiniz gibi çöplerin ayrıştırılması evlerde başlar. Bilinçli bir vatandaş olarak teknoloji araçlarını kullanırken ortaya çıkan çöpleri evde ayrıştırıp gerektiği gibi yok edilmesine katkıda bulunabilirsiniz. Hatta aşağıda anlattığımız gibi bazı atıkların tekrar kullanımı ile farklı ve dikkat çekici işler başarabilirsiniz.

Öncelikle pillerden başlarsak, bitmiş pillerin çoğu türünün normal çöpe atılmaması gereklidir. Pillerde bulunan bazıları zehirli olabilen kimyasal maddeler çöp depolama alanlarında veya etrafında bir doğa katliamı olmasına neden olacaktır. Pillerin nasıl yok edileceğini pillerin üzerinde okuyabilirsiniz, üzerinde hiç bir uyarı yazısı olmayan pilleri belediyelere ait çöp toplama merkezlerine gitmesi koşuluyla normal çöpe atabilirsiniz. Yani bitmiş pillerinizi herhangi bir yerde yere atmayın, etraftaki hayvanlar ve çocuklar için zararlı olabilir.

Piller üzerinde geri dönüşüm konusunda yararlı olacak bilgiler yazılıdır. Burada pilin geri dönüşebilir maddelerden yapıldığını ve normal çöpe atılamayacağı belirtiliyor.

Eskimiş veya işe yAramayan plastik parçaları yine belediye tarafından toplanacak biçimde çöpe atın. Plastik maddelerin yakılması etrafa zararlı kimyasal maddeler ve gazlar salınmasına neden olacaktır. Plastik doğada çok uzun süre bozulmadan kalabilir, bunları normal çöpe atarsanız, bulunduğunuz kentte belediye tarafından kurulmuş çöp arıtma tesisi varsa burada yeniden kullanıma sokulabilir.

Kullanmadığınız veya bozuk elektrikli veya elektronik aletleri ikinci el eşya satan yerlere veya hurdacılara satmaya çalışın. Diğer bir seçenek çalışır durumda olanları bunlara gereksinmesi olan fakat alamayacak durumda olan kişilere vermeniz olabilir. Örneğin eski bilgisayarınızı etrafınızda bulunan bir öğrenciye verebilirsiniz. Bir bilgisayar ne kadar eski olursa olsun yazı yazmak veya internete girmek için yeterli olacaktır. Bunu yapmadan önce bilgisayarınızın sabit diskini silip, temiz bir işletim sistemi ve uygun uygulamalar kurmak, bilgisayarla birlikte evinizde bulunan bütün kurulum CD'lerini vermek çok iyi olacaktır.

Yazı aşağıda devam ediyor...

Yazının devamı

Eğer maddi değeri olmayacak ve çalışamayacak durumda bir araç varsa elinizden geliyorsa bunların bütün parçalarını söküp ileride işe yarayacak olanları sınıflandırarak saklamanız iyi bir yöntemdir. Hatta bir lehim aleti kullanarak bütün düğmeleri, ışıkları veya bağlantı kablolarını sökebilirsiniz. Örneğin bilgisayar içinden çıkan sabit disk kabloları ileride başka bir bilgisayarınız için gerekli olabilir. Zaman içinde hiç işinize yAramayacağınızı düşündüğünüz parçaları çöpe atabilirsiniz ama böylece çöpe giden malzeme sayısı çok azalacaktır.

Çevreci Olmak
İyi bir çevreci olmak için gösterilere katılmak, kendinizi enerji santrallerinin kapısına zincirlemek veya polisle çatışmanız gerekmez. Gördüğünüz gibi evinizde bile bazı basit önlemlerle çevreyi korumanız olanaklı. Bu önlemlerin gördüğünüz gibi uygulaması oldukça basit ve doğa kaynaklarının tükenmesini azaltmak yanında sizin de tasarruf yapmanızı sağlayacak. Bu biçimde yıllar içinde yaptığınız tasarruf çok önemli boyutlara ulaşacak, bu kesin.