Teknopedi - Üçte Birler Kuralı

Üçte Birler Kuralı

Güzel fotoğraflar genellikle kendiliğinden veya rastlantı sonucu çekilemez, fotoğrafınızın kompozisyonuna sizin de az yada çok katkınız gereklidir. İşte bu katkılardan en çok kullanılan ve adından söz edilenlerinden biri üçler kuralıdır. Güzel sanatların neredeyse her dalında eski Yunan Uygarlığı'ndan bu yana binlerce yıldan beri kullanılan bu kuralın uygulanmasıyla fotoğraflarınızın kompozisyonu göze daha güzel görünecektir.

Üçler kuralına göre fotoğraf çerçevesi sanal olarak yatay ve dikey olarak eşit aralıklı iki çizgiyle üçer parçaya bölünür. Bu bölümlemeyi yapmakta kullandığınız bu sanal çizgiler ve kesişme noktalarında oluşan noktalar fotoğraf çekerken kompozisyonu düzenlemekte yarar sağlayacaktır.vBirçok fotoğraf kompozisyonunda merkezi bir alanda obje arka veya ön planlarda da tamamlayıcı başka nesneler vardır. İzleyicinin gözü önce merkezi alanda bulunan objeye, daha sonra da diğer nesnelere takılır. Merkezi alanda kullandığınız objenin yerleşim yerine karar vermek büyük önem taşır. İşte üçler kuralı böyle bir durumda işe yarayacaktır. Objeyi sağ veya sol 1/3'e yerleştirip diğer tarafta kalan boşlukta ise arkaplanı göstermeniz durumunda göze iyi görünen bir kom-pozisyon elde edebilirsiniz. Böyle örnekler her türlü fotoğraf tipi için benzer biçimde çoğaltılabilir. Bu kuralı daha önce çektiğiniz fotoğraflar üzerinde de kadrajlama yaparak kullanabilirsiniz.

Kuralın Kullanımı

Üçte birler kuralına göre bölümleme biçimi.

Kuralın kullanımı için yandaki şemada görülen çizgiler ve kesişim noktaları göz önünde tutulmalıdır. Örneğin portre fotoğrafı çekerken objenizi arka planla birlikte daha daha dinamik bir kompozisyon içinde olması için bu çizgilerin biri üzerinde tutmalısınız. Portre fotoğrafı çekerken üçler kuralı uygulandığında objenin bakış yönündeki boşluğu diğer 2/3 içinde bırakmayı unutmamalısınız. Bir doğa fotoğrafında ise ufuk noktasını bu yatay çizgilerden biri üzerine getirirseniz izleyicilerin gözüne daha hoş gelecektir. Yatay çizgiler iki tane olduğundan böyle bir kompozisyonda ufuk noktasını hangisine yerleştireceğinizi duruma göre seçmelisiniz. Eğer güzel bir gün batımı veya bulutlar nedeniyle gökyüzünü öne çıkarmak istiyorsanız ufuk çizgisini alt 1/3 üzerine yerleştirir, gökyüzü görüntüsünü üstteki 2/3'lük büyük alanda gösterirsiniz. Bunun yanında bir tarlada çalışan insanlar veya denizde yol alan ilgi çekici bir tekne gibi kompozisyonda ise ufuk çizgisini üst 1/3 üzerinde tutarak izleyicilerin dikkatinin 2/3 alt taraftaki nesneler üzerinde yoğunlaşmasını sağlayabilirsiniz.


Özellikle doğa ve manzara fotoğrafları çekerken üçte birler kuralına dikkat etmelisiniz. Yukarıdaki fotoğrafta deniz yüzeyinin alt 1/3 çizgisi üzerinde olduğuna dikkat edin. Uzaklaşan vapur ise sol alt 1/3 noktasına denk getirilmiş.

Yazı aşağıda devam ediyor...

Yazının devamı

Bir Püf Noktası
Makinenizde otomatik ayarları kullanırken üçler kuralını uygulamaya çalışırsanız bazı sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Fotoğraf makineleri içindeki program otomatik ayarlar yaparken genellikle kadrajınızın tam merkezindeki bölgeden değerler okuyarak karar verir. Üçler kuralı uygulanırken bu bölgede objeniz olmayacağından ve makineniz büyük olasılıkla merkezde arkaplanın görüntüsünü aldığından ölçümlerde hata oluşacaktır. Bunu engellemek için makinenizin tüm ayarlarını elle yapmak bir çözüm olabilir fakat diğer bir çözüm yöntemi de zamanımızda birçok makinede bulunan ön odaklama (prefocus) denilen özelliği kullanmaktır.

İlk olarak makinenizin vizöründe tam ortaya getirerek objenin üzerinde otofokus yapın, bu sırada makineniz gerekli ışık ölçümlerini de alır, daha sonra deklanşöre yarı basılı tutarak bu ayarı kilitleyin. Bu biçimde kilitleme yaptıktan sonra kadrajınızı yukarıda anlattığımız üçler kuralına göre tekrar yapın ve deklanşöre bu kez tam basın. Fotoğrafları böyle çekmek başlangıçta zor gibi görünse de daha sonra bu özelliğin çok kullanışlı olduğunu farkedeceksiniz. Bu özellik dijital makineler dahil modern maki-nelerin neredeyse hepsinde vardır fakat bundan emin değilseniz makinenizin kullanma kılavuzuna bakabilir ya da satıcısıyla görüşebilirsiniz.